---
title: "12 · กฎเกณฑ์การทดสอบความเสี่ยงระยะกลาง"
description: ข้อกำหนด stress testing และ liquidity stress testing ของ UCITS, AIFMD และ MiFID II/IFD
inline_math: true
---

# 12 · กฎเกณฑ์การทดสอบความเสี่ยงระยะกลาง

<p class="lead">สามระบบกำหนด stress test ต่างระดับกัน: UCITS ผูก stress test กับกองทุน VaR และ LST, AIFMD ฝังไว้ในหน้าที่บริหารความเสี่ยงและ Annex IV ส่วน MiFID II/IFD มองที่องค์กร ทุน และ product governance</p>

<p class="source-note">อ้างอิงต้นฉบับ: หน้า 31–32 · <a href="downloads/market-risk-handbook.pdf#page=32">เปิด PDF หน้า 31</a></p>

## 12.1 UCITS

- **Stress test สำหรับกองทุน VaR** (CESR/10-788): อย่างน้อยรายเดือน และบ่อยขึ้นเมื่อพอร์ตหรือตลาดเปลี่ยนอย่างมีนัยสำคัญ; ต้องครอบคลุมความเสี่ยงที่ VaR มองข้าม (การพังของสหสัมพันธ์ สภาพคล่อง การกระโดด); ต้องพิจารณา scenario ของ leverage ที่ทำให้ NAV ติดลบ; ผลต้องป้อนกลับสู่การตัดสินใจลงทุนและความเสี่ยง
- **การบริหารความเสี่ยงทั่วไป** (Directive 2010/43/EU Arts 38–40): กระบวนการบริหารความเสี่ยงรวม stress test และ scenario analysis “ตามความเหมาะสม” และ liquidity stress test ภายใต้สภาวะผิดปกติ ใช้กับกองทุนที่ใช้ commitment approach ด้วย
- **Liquidity stress testing** (แนวปฏิบัติ ESMA ESMA34-39-897 มีผลตั้งแต่ 30 กันยายน 2020): อย่างน้อยรายปี แนะนำรายไตรมาสหรือบ่อยกว่า; สินทรัพย์และหนี้สิน; historical และ hypothetical scenario บวก reverse stress testing; นโยบายเป็นลายลักษณ์อักษรและการตรวจสอบโดยอิสระ; แจ้งความเสี่ยงสำคัญและการดำเนินการต่อผู้กำกับดูแล; ผู้รับฝากทรัพย์สินตรวจว่ากระบวนการมีอยู่จริง
- **เครื่องมือบริหารสภาพคล่อง** (การแก้ไข UCITS ตั้งแต่ 16 เมษายน 2026; Ireland S.I. 182/2026): เลือก LMT อย่างน้อยสองตัวจากรายการตามกฎหมาย และเปิดเผยเงื่อนไขการเปิดใช้ในหนังสือชี้ชวน

## 12.2 AIFMD

- **Art. 15(3)(b)**: ความเสี่ยงของแต่ละสถานะและผลต่อพอร์ตโดยรวมต้องถูกระบุ วัด จัดการ และติดตามอย่างต่อเนื่อง **รวมถึงผ่านขั้นตอน stress testing ที่เหมาะสม**
- **Art. 16(1)**: stress test ปกติภายใต้สภาวะสภาพคล่องปกติและผิดปกติ โดยรักษากลยุทธ์การลงทุน โปรไฟล์สภาพคล่อง และนโยบายการไถ่ถอนให้สอดคล้องกัน
- **Level 2 Art. 45**: stress test และ scenario analysis เป็นระยะ “ตามความเหมาะสม” ครอบคลุมการเปลี่ยนแปลงเชิงลบของสภาวะตลาด; Art. 48 ลงรายละเอียดการบริหารสภาพคล่อง
- **Annex IV**: รายงานผล stress test ด้านตลาดและสภาพคล่อง
- **แนวปฏิบัติ ESMA LST** ใช้กับ AIF ด้วย; ตั้งแต่ AIFMD II AIF แบบเปิดเลือก LMT อย่างน้อยสองตัว; อาจมีข้อจำกัด leverage ตาม Art. 25

## 12.3 MiFID II และกฎกำกับบริษัทหลักทรัพย์

- **องค์กร** (MiFID II Art. 16; Delegated Regulation 2017/565 Art. 23): นโยบายและขั้นตอนในการระบุ จัดการ และติดตามความเสี่ยงของบริษัท พร้อมหน้าที่บริหารความเสี่ยงที่เป็นอิสระ
- **ทุนภายในและสภาพคล่อง** (IFD Art. 24): ประเมินทุนภายในและสินทรัพย์สภาพคล่องอย่างต่อเนื่อง; การทบทวนโดยผู้กำกับดูแลคาดหวัง stress testing และแผนการยุติธุรกิจอย่างเป็นระเบียบ
- **Trading book**: บริษัทที่ใช้ internal model ตาม CRR ปัจจุบันคำนวณ stressed VaR; ตั้งแต่ FRTB ปี 2027 จะถูกแทนด้วย ES 97.5% ที่ calibrate บนช่วงตึงเครียด
- **Product governance**: ผู้ผลิตทำ scenario analysis ของผลลัพธ์ที่ไม่ดีต่อลูกค้า รวมถึงตลาดที่แย่ลง (Delegated Directive 2017/593 Art. 9(10); ดู §15.3)

| ข้อกำหนด | UCITS | AIFMD | MiFID II / IFD |
|---|---|---|---|
| Market stress | รายเดือนสำหรับกองทุน VaR; “ตามความเหมาะสม” สำหรับทั้งหมด | Art. 15(3)(b); L2 Art. 45 | การบริหารความเสี่ยงระดับบริษัท; การประเมินตาม IFD |
| LST | ESMA: ≥ รายปี แนะนำรายไตรมาส | Art. 16(1) + ESMA | การประเมินสินทรัพย์สภาพคล่องตาม IFD |
| Reverse | กำหนดในแนวปฏิบัติ LST | กำหนดในแนวปฏิบัติ LST | ความคาดหวังของผู้กำกับดูแล |
| LMTs | ≥ 2 (ตั้งแต่เมษายน 2026) | ≥ 2 สำหรับกองทุนแบบเปิด | — |
| การรายงาน | RMP; แจ้งประเด็น LST สำคัญ | ผล stress ใน Annex IV | SREP / การรายงานต่อผู้กำกับดูแล |
